มุรชิดาบาด
เมืองหลวงของนวาบคนสุดท้ายของเบงกอล มีพระราชวังหาซาร์ดูอารี มัสยิดอิมามบารา และมัสยิดกัตรา ตั้งอยู่ริมแม่น้ำภาคีรัถี นั่งรถม้าหรือเรือชมร่องรอยราชวงศ์เก่า
มุรชิดาบาดตั้งอยู่ทางตอนเหนือของรัฐเบงกอลตะวันตก บนฝั่งตะวันออกของแม่น้ำภาคีรัถีซึ่งเป็นสาขาของแม่น้ำคงคา ห่างจากกัลกัตตาประมาณ 200 กิโลเมตร ในปี 1704 มูร์ชิด คูลี ข่าน ผู้ว่าการโมกุลแห่งเบงกอลได้ย้ายเมืองหลวงมาที่นี่ ในศตวรรษที่ 18 เมืองนี้เป็นเมืองหลวงของเบงกอล พิหาร และโอริสสา ก่อนจะค่อยๆ ตกอยู่ภายใต้การควบคุมของอังกฤษหลังยุทธการปลาสซีในปี 1757 ปัจจุบันเป็นเมืองเล็กที่เงียบสงบ
การท่องเที่ยวแบ่งได้เป็นสามส่วนหลัก ส่วนแรกคือป้อมนิซามัตริมแม่น้ำ ซึ่งมีพิพิธภัณฑ์หาซาร์ดูอารี อิมามบารา มัสยิดมาดินา และพระราชวังวาซิฟ ส่วนที่สองคือทางตะวันออกและใต้ของเมือง ได้แก่ มัสยิดกัตรา ปืนใหญ่จาฮันโกชา มัสยิดฟาเตห์ และพระราชวังโมตีจิล ส่วนที่สามคือทางเหนือของเมือง ได้แก่ พระราชวังสวนกัตโกลา คฤหาสน์ของจากัตเศรษฐี “นายธนาคารแห่งโลก” พระราชวังนาชิปุระ และสุสานจาฟาร์กันจ์ซึ่งเกี่ยวข้องกับยุทธการปลาสซี พร้อมประตูแห่งการทรยศ ฝั่งตะวันตกของแม่น้ำมีสุสานคุชบาค วัดกิริเตศวารี และกลุ่มวัดดินเผาบารานาการ์
ฤดูที่เหมาะที่สุดคือเดือนตุลาคมถึงมีนาคม เดือนเมษายนถึงมิถุนายนอากาศร้อนชื้น และฤดูมรสุมมีฝนตกชุกและแม่น้ำขึ้นสูง การเดินทาง: นั่งรถไฟจากสถานีซีอัลดาห์ในกัลกัตตาไปยังมุรชิดาบาดหรือบาฮารัมปุระใช้เวลาประมาณ 4–5 ชั่วโมง ภายในเมืองนิยมใช้รถม้า (ตังกา) หรือสามล้อไฟฟ้าเหมาครึ่งวันหรือหนึ่งวันเพื่อเที่ยวตามสถานที่ต่างๆ และนั่งเรือข้ามฟากไปฝั่งตะวันตก แนะนำให้พักอยู่ 2 วัน ข้อควรระวัง: พระราชวังหาซาร์ดูอารีปิดวันศุกร์ และห้ามถ่ายภาพภายในพิพิธภัณฑ์ สามารถซื้อผ้าไหมท้องถิ่น (Murshidabad silk) เป็นของฝากได้
สถานที่เด่น
- พระราชวังฮาซาร์ดุอารี – พระราชวังสไตล์นีโอคลาสสิกจากศตวรรษที่ 19 ริมแม่น้ำภาคีรที ได้ชื่อว่ามี “พันประตู” (แท้จริงมีประตูจริง 100 บาน และประตูปลอม 900 บาน) ปัจจุบั…
- มัสยิดกัตรา – มัสยิดขนาดใหญ่และที่พักคาราวานที่มูร์ชิด กูลี ข่าน ผู้ก่อตั้งเมืองมูร์ชิดาบาด สร้างขึ้นในปี ค.ศ. 1723 โดยตัวท่านถูกฝังไว้ใต้ขั้นบันไดทางเข้า
- นิซามัตอิมามบารา – อิมามบาราสีขาวยาวราว 207 เมตร ตรงข้ามพระราชวังฮาซาร์ดูอารี ถือกันว่าเป็นศาสนสถานชีอะห์ที่ใหญ่ที่สุดในเบงกอลและอินเดีย
- มัสยิดมะดีนะห์ – มัสยิดสีสันขนาดเล็กระหว่างพระราชวังฮาซาร์ดูอารีกับอิมามบารา เล่ากันว่านาวับสิราช อุด-เดาลาใช้ดินที่นำมาจากมักกะฮ์วางเป็นรากฐาน
- ปืนใหญ่บัจฉาวาลี – ปืนใหญ่สำริดโบราณข้างพระราชวังฮาซาร์ดูอารี เล่าขานกันว่าเสียงยิงดังจนหญิงมีครรภ์แถวนั้นคลอดก่อนกำหนด จึงได้ชื่อว่า ปืนเด็ก
- วาซิฟมันซิล – วังของนาวับในต้นศตวรรษที่ 20 ทางใต้ของลานพระราชวัง เรียกกันว่า วังใหม่ ด้านหน้ามีสวนและรูปปั้น
- ปืนใหญ่ชะฮานโกชา – ปืนใหญ่ทองแดงผสมเหล็กขนาดยักษ์ที่หล่อขึ้นในปี 1637 ยาวราว 5.3 เมตร หนักราว 7 ตัน ชื่อแปลว่า ผู้ทำลายโลก
- มัสยิดเฟาตี – เล่ากันว่าเป็นมัสยิดที่นาวับซาร์ฟาราซ ข่านสั่งให้สร้างให้เสร็จในคืนเดียว แต่ยังไม่ทันเสร็จก็ถูกรื้อ เหลือโดมห้าลูกที่ชำรุด ดูเป็นซากปรักหัก…
- โมตีฌีล – ทะเลสาบรูปเกือกม้าทางใต้ของเมือง เป็นซากสวนวังของนาวับ ปัจจุบันเป็นสวนนิเวศ มีทางเดิน พายเรือ ดูนก และการแสดงแสงไฟยามค่ำ
- คุชบาฆ – สุสานของตระกูลนาวับฝั่งตะวันตกของแม่น้ำภาคีรถี นาวับสิราช อุด-เดาลา นาวับอิสระคนสุดท้าย ถูกฝังอยู่ที่นี่
- พระราชวังสวนกัตโกลา – คฤหาสน์สวนของตระกูลพ่อค้าเชนดูการ์ในศตวรรษที่ 19 มีวังสไตล์ยุโรป วัดเชน รูปปั้น และบ่อปลา
- บ้านชคัตเศรษฐ์ – คฤหาสน์พิพิธภัณฑ์ของตระกูลนายธนาคารจคัต เศรษฐ์ในศตวรรษที่ 18 จัดแสดงเหรียญ ผ้า และประวัติความรุ่งเรืองและเสื่อมของตระกูล
- วังนาชิปูร์ – วังของเจ้าที่ดินในศตวรรษที่ 19 มีเสาแบบคอรินเธียน เคยเป็นฉากถ่ายทำภาพยนตร์เบงกาลี และมีวัดพระรามอยู่ในบริเวณ
- สุสานจาฟาร์กันจ์ – สุสานของมีร์ จาฟาร์และตระกูล ผู้ทรยศสิราช อุด-เดาลาในยุทธการปลาศี ซึ่งต่อมาอังกฤษตั้งให้เป็นนาวับ
- นามักฮารามเดโอรี – ประตูโบราณที่เหลือจากคฤหาสน์ของมีร์ จาฟาร์ เล่ากันว่าสิราช อุด-เดาลาถูกสังหารที่นี่ ชื่อมีความหมายว่า ประตูแห่งผู้ทรยศ
- เทวาลัยจารบางลา – กลุ่มวัดดินเผาศตวรรษที่ 18 ริมฝั่งตะวันตกของแม่น้ำภาคีรถีที่บารานาการ์ วัดสี่หลังหลังคาทรงเบงกอลประดับแผ่นดินเผาอย่างประณีต และได้รับการบูร…
- เทวาลัยกิรีเตศวรี – หนึ่งในศักติปีฐ 51 แห่งในศาสนาฮินดู เล่ากันว่ามงกุฎของเทวีสตีตกลงที่นี่ เป็นหนึ่งในวัดที่เก่าแก่ที่สุดของมูร์ชิดาบาด
- วังกอสซิมบาซาร์ – วังของเจ้าชายในกอสซิมบาซาร์ ศูนย์กลางการค้าผ้าไหมในศตวรรษที่ 18-19 มีทั้งวังเล็กและวังใหญ่ให้เข้าชม และบางส่วนปรับเป็นโรงแรมมรดก
- อนุสรณ์สถานยุทธการที่ปลาศี – อนุสาวรีย์บนพื้นที่ยุทธการปลาศีในปี 1757 ซึ่งทำให้บริษัทอินเดียตะวันออกของอังกฤษเริ่มควบคุมเบงกอล
ร้านอาหาร
- ฮาซาร์ดูอารี แฟมิลี เรสเตอแรนท์ – ร้านยอดนิยมข้างพระราชวังหนึ่งพันประตู ตกแต่งสไตล์วังนาวับ เมนูเด่นคือบิรยานีเนื้อแพะและไก่ทันดูรี
- ร้านโมติ มาฮาล – ร้านที่ได้คะแนนสูงบนถนนสวนโมติจิล บรรยากาศสงบ โดดเด่นด้วยไก่ทันดูรีและน่องไก่ย่าง
- ร้านบีรยานีเนื้อวัวรอยัล – ร้านบีรยานีท้องถิ่นยอดนิยมแถวพิลการ์นา บีรยานีเนื้อวัวราคาถูกและปริมาณเยอะ ปิดวันศุกร์
เส้นทางท่องเที่ยว
- วัดดินเผาเบงกอลและเมืองหลวงนาวับ 10 วัน – จากโกลกาตา ผ่านพิษณุปุระ ศานตินิเกตัน มูร์ชิดาบาด และเการ์ ร้อยเรียงมรดกวัฒนธรรมของเบงกอล