มถุราและวฤนทาวัน
สถานที่เกิดและวัยเยาว์ของพระกฤษณะ วัดสถานที่ประสูติในมถุรา วัดบังเกไพหารีในวฤนทาวัน และวัดเปรมมณฑิรต่างเป็นสถานที่แสวงบุญที่คึกคัก เทศกาลโฮลีหรือ “เทศกาลสีแดง” ที่นี่คึกคักที่สุดในอินเดีย
มถุราและวฤนทาวันตั้งอยู่ทางตะวันตกของรัฐอุตตรประเทศ ริมแม่น้ำยมุนา ห่างจากเดลีไปทางเหนือราว 160 กม. และห่างจากอักราไปทางใต้ราว 55 กม. ทั้งสองเมืองห่างกันราว 12 กม. และอยู่ในเขตมถุราเดียวกัน ที่นี่คือศูนย์กลางความศรัทธาของศาสนาฮินดูนิกายไวษณพต่อพระกฤษณะ มถุราถูกถือว่าเป็นสถานที่ประสูติของพระกฤษณะ ส่วนวฤนทาวันคือป่าที่พระองค์ทรงเล่นสนุกกับราธาและเหล่าโคปีในวัยเยาว์ ส่วนพื้นที่โดยรอบได้แก่ โควรรธนะ พารซานา นันทคาม และโคกุล รวมเรียกว่า “สังฆภูมิบราช” มีผู้แสวงบุญมาเยือนไม่ขาดสาย
จุดเด่นของมถุราคือวัดสถานที่ประสูติของพระกฤษณะ วัดทวารกาธีศในย่านเมืองเก่า และท่าวิศรามฆาตซึ่งมีการสวดภาวนาตอนเย็น รวมถึงพิพิธภัณฑ์รัฐบาลที่จัดแสดงประติมากรรมพุทธศิลป์แบบมถุรา ส่วนวฤนทาวันมีวัดนับพันแห่ง วัดบังเกไพหารีในซอยแคบของเมืองเก่าคึกคักที่สุด ใกล้กันมีวัดนิธิวัน เสวากุญช์ ราธารามัน โควินทเทพ มทนโมหัน และรังคชี รวมถึงท่าเกศีฆาตและแม่น้ำคาลินฑีกาต ริมเมืองใหม่มีวัดเปรมมณฑิรที่สวยงามในยามค่ำคืนและวัดอิสกอนนานาชาติ หากมีเวลาเพิ่ม สามารถไปเดินเวียนรอบเขาโควรรธนะทางตะวันตก ชมบ่อกุสุมสโรวาร์และราธากุนด์ หรือไปบาร์ซานาและนันทคามช่วงเทศกาลโฮลี
ช่วงเวลาที่เหมาะที่สุดคือเดือนตุลาคม–มีนาคม เทศกาลโฮลีในเดือนมีนาคมซึ่งฉลองกันนานกว่าหนึ่งสัปดาห์ และเทศกาลชันมาษฏมีในเดือนสิงหาคม–กันยายน เป็นช่วงที่คึกคักที่สุดแต่แน่นมาก เดือนเมษายน–มิถุนายนร้อนจัด การเดินทาง: สถานีมถุราเป็นสถานีใหญ่บนสายหลักเดลี-อักรา นั่งรถไฟจากเดลีราว 2 ชั่วโมง จากอักราราว 1 ชั่วโมง แล้วต่อรถตุ๊กตุ๊กไฟฟ้าไปวฤนทาวัน วัดส่วนใหญ่ปิดช่วงเที่ยง จึงควรไปไหว้ช่วงเช้าหรือเย็น ต้องถอดรองเท้าก่อนเข้าอาคาร แต่งกายสุภาพ และหลายวัดห้ามถ่ายภาพ ระวังลิงในวฤนทาวันที่มักแย่งแว่นตาและโทรศัพท์ แนะนำให้พัก 1–2 วัน และต้องจองที่พักล่วงหน้านานมากหากไปช่วงโฮลี
สถานที่เด่น
- วัดกฤษณะชันมัสถาน – สถานที่ประสูติของพระกฤษณะที่ชาวฮินดูให้ความเคารพ เป็นศูนย์กลางการแสวงบุญที่สำคัญที่สุดของมถุรา และมักเที่ยวควบคู่กับวรินดาวันในหนึ่งวัน
- พางเกพิหารีมนเทียร – วัดพระกฤษณะที่ได้รับการสักการะมากที่สุดในวรินดาวัน ผู้ศรัทธาสวดขับขานกันอย่างคึกคัก ม่านหน้าองค์เทพถูกเปิดปิดทุกไม่กี่นาที บรรยากาศร้อนแรง
- เปรมมนเทียร์ – วัดหินอ่อนขาวสร้างใหม่ของวรินดาวัน ผนังภายนอกสลักเรื่องราวของพระกฤษณะ และเมื่อค่ำคืนมาถึงจะมีแสงไฟเปลี่ยนสีและการแสดงน้ำพุประกอบดนตรี
- Dwarkadhish Temple, Mathura – วัดพระกฤษณะที่คึกคักที่สุดในเมืองเก่ามถุรา สร้างเสร็จในปี ค.ศ. 1814 ลานภายในประดับจิตรกรรมและงานแกะสลักที่สวยงามตามแบบราชสถาน
- Vishram Ghat – ท่าน้ำที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดของมถุริมแม่น้ำยมุนา ตามตำนานพระกฤษณะพักผ่อนที่นี่หลังปราบท้าวกังสะ ยามเย็นพิธีสวดบูชาด้วยดวงประทีปริมน้ำเป็นภาพ…
- ISKCON Krishna Balaram Mandir – สร้างขึ้นในปี ค.ศ. 1975 โดยผู้ก่อตั้งอิสคอน วิหารหินอ่อนขาวมีการสวดขับขานทั้งวัน มีผู้ศรัทธาต่างชาติจำนวนมาก
- Govardhan Hill – ภูเขาศักดิ์สิทธิ์ที่ตามตำนานพระกฤษณะยกขึ้นเพื่อป้องกันฝนพายุให้ชาวบ้าน ผู้ศรัทธาเดินวนรอบภูเขาระยะทาง 21 กิโลเมตร ระหว่างทางมีบ่อศักดิ์สิทธ…
- Radha Raman Temple – วัดโบราณที่ก่อตั้งในปี ค.ศ. 1542 เป็นหนึ่งในเจ็ดวัดเก่าแก่สำคัญของวรินดาวัน ประดิษฐานรูปพระกฤษณะขนาดเล็กที่ตามตำนานผุดขึ้นจากศิลา การบูชาสื…
- Nidhivan – ป่าศักดิ์สิทธิ์ที่มีกำแพงล้อมรอบอยู่กลางเมืองเก่า ต้นไม้เตี้ยกิ่งก้านพันกัน ตามตำนานพระกฤษณะเต้นรำวงกลมกับราธาและหญิงเลี้ยงวัวในป่านี้ทุกคืน
- Seva Kunj – ป่าศักดิ์สิทธิ์อีกแห่งที่มีชื่อเสียงไม่แพ้นิธิวัน ตามตำนานพระกฤษณะเคยแต่งองค์ให้พระราธาที่นี่ ภายในมีวิหาร และบ่อศักดิ์สิทธิ์ลลิตา
- Keshi Ghat – ท่าน้ำยมุนาที่มีชื่อเสียงที่สุดของวรินดาวัน ขั้นบันไดหินทรายสีแดงและศาลาสะท้อนลงในแม่น้ำ มีพิธีสวดยามเย็นและนั่งเรือชมแม่น้ำได้
- Govind Dev Temple, Vrindavan – วัดยักษ์หินทรายแดงสมัยโมกุลปี ค.ศ. 1590 ผสมผสานสถาปัตยกรรมฮินดูและอิสลาม เดิมสูงเจ็ดชั้น ปัจจุบันเหลืออยู่สี่ชั้น
- Madan Mohan Temple, Vrindavan – หนึ่งในวัดที่เก่าแก่ที่สุดของวรินดาวัน มียอดหอหินทรายสูงตระหง่านบนเนินริมแม่น้ำยมุนา มองเห็นเมืองเก่าได้ทั้งหมด
- Sri Rangji Temple, Vrindavan – วัดแบบดราวิฑะจากอินเดียใต้ที่หาดูได้ยากในอินเดียเหนือ มีซุ้มประตูสูงใหญ่และเสาธงปิดทองที่โดดเด่น ลานวัดกว้างขวาง
- Radha Vallabh Temple, Vrindavan – วัดหลักของนิกายราธา วัลลภะ ที่ยกย่องพระราธาเป็นเทพสูงสุด มีทั้งวิหารหินทรายแดงเก่าและวิหารใหม่ การสวดตอนค่ำคึกคักมาก
- Radha Rani Temple, Barsana – วัดของพระราธาบนยอดเขาในบารสานา บ้านเกิดของพระราธา ที่นี่มีเทศกาลลาฐมาร์โฮลี (การไล่ตีด้วยไม้) และมองเห็นที่ราบบราจได้จากยอดเขา
- Nandgaon – หมู่บ้านที่พระกฤษณะเติบโตในวัยเด็กกับนันทะผู้เป็นพ่อบุญธรรม บนยอดเขาของหมู่บ้านมีวัดนันทภวัน มองเห็นบารสานาได้ และการแข่งขันลาฐมาร์โฮลีรอบต…
- Gokul – หมู่บ้านโบราณฝั่งตะวันออกของแม่น้ำยมุนา ตามตำนานพระกฤษณะถูกลอบพาไปที่นี่หลังประสูติ ให้นันทะและยโศทาเลี้ยงดู มีวังนันทะและท่าน้ำโคกุล
- Radha Kund – ทะเลสาบศักดิ์สิทธิ์ทางเหนือของภูเขาโควรธัน คู่กับบ่อศยามา ถือเป็นน้ำที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดของบราจตามความเชื่อของนิกายไจตันยะ
- Kusum Sarovar – บ่อหินทรายขั้นบันไดศตวรรษที่ 18 บนเส้นทางปริกรมาโควรธัน ศาลาอนุสรณ์ของเจ้าชายแห่งภรัตปุระสะท้อนในน้ำ เหมาะแก่การถ่ายภาพ
- Government Museum, Mathura – พิพิธภัณฑ์สำคัญที่รวบรวมงานแกะสลักแบบมถุรา ตั้งแต่สมัยกุษาณะถึงคุปตะ พระพุทธรูปหินทรายแดงและประติมากรรมเชนมีค่ามาก
- Jai Gurudev Naam Yog Sadhna Mandir – มหาวิหารหินอ่อนขาวริมทางหลวงทางใต้ของมถุรา รูปทรงผสมผสานวัดฮินดู มัสยิด และโบสถ์ มีไฟส่องสว่างในยามค่ำคืน
ร้านอาหาร
- ชังการ์ มิไตวาลา – ร้านดังข้างประตูโฮลี ชั้นล่างขายขนม ชั้นบนมีพูรีกับแกง โชเลบาตูรา และลัสซี
- พรัจวาสี มิไตวาลา (สาขาจันมาภูมิ) – ร้านขนมเก่าแก่ที่สุดของมถุราสำหรับเพดา สาขาที่สถานประสูติสะดวกให้แวะซื้อหลังชมสถานที่
- โควินดาส (ISKCON) – ร้านมังสวิรัติภายในวัดศรีกฤษณะพาลาราม ISKCON ที่วรินดาวัน ขึ้นชื่อด้านชุดสาตวิกและบุฟเฟต์
- อีเลฟเว่น ฟลาวเวอร์ส รูฟท็อปคาเฟ่ – คาเฟ่มังสวิรัติบนดาดฟ้าที่ได้รับความนิยมที่สุดในวรินดาวัน ไม่ใส่หอมกระเทียม ชมวิวทั้งเมืองได้
- โอมา ปาห์ลวัน คาโชรี – ร้านอาหารเช้าในตำนานข้างประตูโฮลี ขายเฉพาะตอนเช้า มีคาโชรีไส้ถั่วเขียว คู่แกงมันฝรั่งและขนมทอดวงแหวน
เส้นทางท่องเที่ยว
- วรินดาวัน มถุรา และอักรา ทัวร์แสวงบุญ 4 วัน – จากเดลีลงใต้สู่บราจ ดินแดนศักดิ์สิทธิ์ของพระกฤษณะ แล้วไปชมทัชมาฮาลที่อักรา