จาฟนา
ศูนย์กลางวัฒนธรรมทมิฬทางเหนือสุดของศรีลังกา มีวัดนัลลูร์ ป้อมดัตช์ ม้าป่าบนเกาะ และแหลมเปโดร อาหารเด่นคือแกงปูที่มีรสชาติเฉพาะตัว
จาฟนา (Jaffna) ตั้งอยู่บนคาบสมุทรจาฟนาที่ปลายสุดทางเหนือของศรีลังกา ข้ามช่องแคบพัลค์ไปยังรัฐทมิฬนาฑูของอินเดีย เป็นศูนย์กลางวัฒนธรรมทมิฬของศรีลังกา เคยเป็นเมืองหลวงของอาณาจักรจาฟนา ผ่านการปกครองของโปรตุเกส ดัตช์ และอังกฤษ และถูกปิดกั้นในช่วงสงครามกลางเมืองปี 1983-2009 จึงเพิ่งเปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าได้หลังปี 2009 ทำให้ยังคงบรรยากาศที่ต่างจากทางใต้โดยสิ้นเชิง เช่น วัดฮินดูที่มียอดซุ้มประตูสีสันสดใส ต้นปาล์มและกำแพงหินปะการัง รวมถึงทะเลสาบชายฝั่งและเกาะต่าง ๆ
การเที่ยวชมหลักแบ่งได้เป็นสามส่วน ① ในเมือง ได้แก่ วัดนัลลูร์ ป้อมจาฟนา ห้องสมุดสาธารณะ และตลาด ใช้เวลาหนึ่งวันก็พอ ② เกาะต่าง ๆ ตามแนวทางเดินทางด้านตะวันตก ได้แก่ หาดกาสัวรินา เกาะนาคทีปา (มีวัดฮินดูและวัดพุทธ) และเกาะเดลฟต์ที่มีม้าป่าและต้นบาวบับ ใช้เวลา 1-2 วัน ③ ชายฝั่งเหนือและชายฝั่งตะวันออกเฉียงเหนือ ได้แก่ บ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์คีรีมาลัย แหลมเปโดร วาลิปุรัม และเนินทรายมานัลกาฑู เที่ยวได้หนึ่งวันโดยเช่าตุ๊กตุ๊กหรือรถเหมา
ช่วงมกราคมถึงกันยายนอากาศค่อนข้างแห้ง เดือนกรกฎาคมถึงสิงหาคมมีเทศกาลนัลลูร์คึกคักที่สุด ตุลาคมถึงธันวาคมมีมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ ฝนตกบ่อย และเรือข้ามฟากมักหยุดให้บริการ การเดินทางจากโคลอมโบโดยรถไฟใช้เวลาราว 6-8 ชั่วโมง หรือบินไปสนามบินจาฟนาหรือพาลาลี ซึ่งมีเที่ยวบินตรงจากอินเดีย
แนะนำให้พัก 3-4 วัน อาหารที่ต้องลองคือแกงปูจาฟนา โจ๊กอาหารทะเลโอดิยัล และน้ำตาลปาล์มหมัก (toddy) การเข้าวัดต้องถอดรองเท้า ผู้ชายมักต้องถอดเสื้อ และควรแต่งกายสุภาพ
สถานที่เด่น
- วัดนัลลูร์กันทสวามี – วัดฮินดูที่สำคัญที่สุดของจาฟนา มียอดประตูสีทองและพิธีบูชาพร้อมดนตรีกลอง เป็นศูนย์กลางจิตวิญญาณของวัฒนธรรมทมิฬ
- ป้อมจาฟนา – ป้อมปราการรูปดาวห้าแฉกที่โปรตุเกสสร้างและดัตช์บูรณะ เป็นป้อมอาณานิคมที่ใหญ่เป็นอันดับสองของศรีลังกา
- ห้องสมุดสาธารณะจาฟนา – ห้องสมุดสีขาวสไตล์อินโด-ซาราเซนิกที่ถูกเผาทำลายในปี ค.ศ. 1981 และสร้างใหม่ เป็นสัญลักษณ์แห่งความทรงจำของชนชาติทมิฬ
- วัดนาคปูษณีอัมมัน นัยนาตีวู – วัดเทพธิดาฮินดูบนเกาะนัยนาตีวู มีหอประตูสีสันตั้งอยู่ริมทะเล เป็นหนึ่งในสถานศักดิ์สิทธิ์ทั้งห้าสิบเอ็ดแห่ง
- ตลาดจาฟนา – ตลาดคึกคักใจกลางเมืองเก่าจาฟนา มีผักผลไม้ เครื่องเทศ น้ำตาลปาล์ม และของกินท้องถิ่นครบครัน
- พิพิธภัณฑ์โบราณคดีจาฟนา – พิพิธภัณฑ์โบราณคดีขนาดเล็กใกล้วัดนัลลูร์ จัดแสดงพระพุทธรูป เครื่องปั้นดินเผา และโบราณวัตถุสมัยดัตช์ที่ขุดพบในภาคเหนือ
- มันตรีมะไน – ซากเมืองหลวงเดิมของอาณาจักรจาฟนาที่นัลลูร์ ได้แก่ คฤหาสน์ของเสนาบดีสไตล์ดัตช์และสระน้ำรูปตัวยูของราชวงศ์
- อาสนวิหารนักบุญมารีย์ จาฟนา – มหาวิหารประจำสังฆมณฑลคาทอลิกจาฟนา มีหน้าอาคารสูงตระหง่าน เป็นโบสถ์คาทอลิกที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของคาบสมุทร
- หาดแคชัวรีนา – หาดน้ำตื้นที่มีป่าต้นคาซัวรินาล้อมรอบ บนเกาะคาไรนากาดู เป็นหาดโปรดของชาวจาฟนาในวันหยุดสุดสัปดาห์
- หาดชาร์ตี – หาดน้ำตื้นที่เงียบสงบบนเกาะเวลานาอี อยู่ไม่ไกลจากตัวเมือง มีชื่อเสียงเรื่องพระอาทิตย์ตกและบรรยากาศปิกนิกของครอบครัวชาวท้องถิ่น
- นาคทีปปุราณวิหาร – ตามตำนานเป็นสถานที่ที่พระพุทธเจ้าเสด็จมาเยือนศรีลังกาเป็นครั้งที่สอง และเป็นหนึ่งในแหล่งแสวงบุญสำคัญที่สุดของชาวพุทธสิงหล
- เกาะเดลฟท์ – เกาะปะการังอันแห้งแล้งกลางช่องแคบเพาก์ มีม้าป่า กำแพงหินปะการัง ต้นบาวบับ และซากป้อมปราการของชาวดัตช์
- ป้อมแฮมเมนฮีล – ป้อมปราการทางทะเลของชาวดัตช์บนโขดหินเล็ก ๆ นอกเกาะไคตส์ ปัจจุบันกองทัพเรือปรับเป็นโรงแรมที่พักแบบพิเศษ
- บ่อน้ำพุกีริมาลัย – บ่อน้ำพุจืดริมทะเลบนชายฝั่งเหนือของคาบสมุทร ตามตำนานรักษาโรคได้ ชาวท้องถิ่นมาอาบน้ำชำระล้างและทำพิธีบูชาบรรพบุรุษ
- เทวาลัยนกุเลศวรัม – หนึ่งในห้าเทวาลัยพระศิวะโบราณของศรีลังกา อยู่ติดกับบ่อน้ำพุกีริมาลัย เคยถูกทำลายในสงครามกลางเมือง ปัจจุบันบูรณะแล้ว
- วัดกันทสวามีมาวิดดาปุรัม – เทวาลัยพระขันทกุมารที่มีประวัติยาวนานทางตอนเหนือของคาบสมุทร ซุ้มประตูหอคอยมีความเชื่อมโยงกับตำนานเจ้าหญิงโจฬะ
- สถูปกันตาโรได – สถูปขนาดเล็กหลายสิบองค์กระจายอยู่ในทุ่งนา เป็นแหล่งโบราณคดีสำคัญของพุทธศาสนายุคโบราณทางตอนเหนือของจาฟนา
- บ่อน้ำนิลาวาไร – บ่อน้ำธรรมชาติลึกในหินปูน ตามตำนานลึกไม่มีที่สิ้นสุด และเชื่อกันว่าเป็นน้ำที่พระรามยิงธนูให้พุ่งขึ้นมา
- พอยต์เปโดร – จุดเหนือสุดของเกาะหลักศรีลังกา มีประภาคารอายุร้อยปี ท่าเรือประมงที่คึกคัก และป้ายบอกตำแหน่ง เหมาะกับการถ่ายรูปที่ “จุดเหนือสุด”
- วัดพระวิษณุวัลลิปุรัม – หนึ่งในเทวาลัยพระวิษณุที่สำคัญที่สุดของศรีลังกา พื้นที่นี้เคยขุดพบแผ่นทองคำที่มีจารึกจากศตวรรษที่ 2
- เนินทรายมนัลกาดู – เนินทรายสีขาวบนชายฝั่งตะวันออกเฉียงเหนือของจาฟนา และซากโบสถ์เซนต์แอนโทนีเก่าที่ถูกทรายกลบครึ่งหนึ่ง
- วัดมุรุกันเซลวาสันนิธิ – เทวาลัยพระขันทกุมารที่ปากทะเลสาบทอนดามานารู มีชื่อเสียงจากพิธีกรรมที่เรียบง่ายและการแจกอาหารมังสวิรัติ ผู้ศรัทธามาเยือนจำนวนมาก
- หาดกันเกสันตุไร – หาดใกล้ท่าเรือกังเกศันตุไรบนชายฝั่งเหนือ เปิดให้เข้าชมอีกครั้งเมื่อไม่นานมานี้ มีประภาคารและทางเดินริมทะเล
- สะพานสังกุปิดดี – สะพานยาวข้ามทะเลสาบจาฟนา เชื่อมคาบสมุทรกับปุนนาลัย ทิวทัศน์พระอาทิตย์ตกบนทะเลสาบและชาวประมงเป็นจุดเด่น
- เอเลแฟนต์พาส – ช่องแคบที่เชื่อมคาบสมุทรจาฟนากับแผ่นดินใหญ่ เคยเป็นสมรภูมิในสงครามกลางเมือง ปัจจุบันมีอนุสาวรีย์และซากรถปราบดินหุ้มเกราะ
ร้านอาหาร
- ร้านมาลายันคาเฟ่ – ร้านมังสวิรัติเก่าแก่กลางเมือง ไม่เคยปิดแม้ในช่วงสงครามกลางเมือง กินสตริงฮอปเปอร์และโดซาบนใบตอง
- ร้านไอศกรีมริโอ – ร้านไอศกรีมระดับชาติข้างวัดนัลลูร์ มะม่วงและฟาลูดาเป็นที่นิยมที่สุด เกือบทุกคนต้องแวะ
- ร้านอาหารจัฟฟ์นาต้นตำรับ – ร้านในบ้านพักดั้งเดิมของจัฟฟ์นาที่ปรับปรุงใหม่ เมนูเด่นคือแกงปูจัฟฟ์นาเสิร์ฟคู่ปิตตู (ข้าวนึ่งมะพร้าว) รสค่อนข้างเผ็ด
- ร้านแมงโกส์ มังสวิรัติอินเดียใต้ – ร้านมังสวิรัติอินเดียใต้ใกล้วัดนัลลูร์ วีเจทาเบิลบิริยานีและข้าวทาลีกลางวันเป็นที่นิยมในหมู่นักท่องเที่ยวต่างชาติ
- ร้านนัลลูร์ภาวัน – ร้านมังสวิรัติเล็ก ๆ ใกล้วัดนัลลูร์ ทาลีกลางวันราคาถูก ตอนเย็นโดซาและปาโรตาผัดเผ็ดเป็นที่นิยม
เส้นทางท่องเที่ยว
- ทางเหนือ คาบสมุทรและเกาะ 9 วันแบบเจาะลึก – จากอนุราธปุระสู่จาฟนา แล้วผ่านมันนาร์และวิลปัตตุก่อนกลับ