อุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด · ถ้ำพระยานคร
ถ้ำทะเลขนาดใหญ่ที่มีหลุมยุบเป็นช่องแสงอยู่ท่ามกลางยอดเขาหินปูน แสงอาทิตย์ส่องลงมายังศาลาไทยทรงยอดแหลมสี่เหลี่ยมที่รัชกาลที่ 5 ทรงสร้าง เป็นถ้ำที่ถ่ายรูปสวยที่สุดของประเทศไทย และต้องเดินเท้าและปีนเขาเข้าไป
อุทยานแห่งชาติสามร้อยยอดตั้งอยู่ทางใต้ของหัวหินประมาณ 60 กิโลเมตร ก่อตั้งในปี 1966 เป็นอุทยานแห่งชาติทางทะเลแห่งแรกของไทย ประกอบด้วยภูเขาหินปูนนับร้อยยอด พื้นที่ป่าชายเลน และชายหาด ถ้ำพระยานครซึ่งโด่งดังที่สุดในอุทยานเป็นหลุมยุบขนาดใหญ่ที่เกิดจากเพดานถ้ำถล่มลง แสงอาทิตย์ส่องลงมาทางปากถ้ำ และที่ก้นหลุมมีศาลาไทยทรงยอดแหลมสี่เหลี่ยมชื่อ “คูหาคารุหัด” (Khuha Kharuehat) สร้างในปี 1890 เพื่อรับเสด็จรัชกาลที่ 5 ศาลาตั้งอยู่ในลำแสง และมีลายพระหัตถ์ของรัชกาลที่ 5, 7 และ 9 ปรากฏบนศาลา ศาลานี้ถือเป็นสัญลักษณ์ของจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ วิธีเดินทาง: ไปยังหมู่บ้านบ้านปู (Bang Pu) แล้วนั่งเรือหางยาว (ประมาณ 400 บาทไป-กลับต่อลำ) หรือเดินข้ามเขาประมาณ 30 นาทีไปถึงหาดแหลมสาลา (Laem Sala Beach) จากนั้นเดินขึ้นบันไดหินชันประมาณ 430 เมตร (ประมาณ 30–40 นาที) จึงจะถึงถ้ำ เวลาที่ดีที่สุดคือประมาณ 10.00–11.00 น. ที่แสงแดดส่องพอดีกับศาลา แนะนำให้ออกจากหัวหินก่อน 08.00 น. ค่าเข้าอุทยานแห่งชาติสำหรับชาวต่างชาติ 200 บาท เด็ก 100 บาท ไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มในการเข้าถ้ำ เปิดให้บริการ 06.00–18.00 น. สถานที่อื่นภายในอุทยาน ได้แก่ เส้นทางเดินขึ้นจุดชมวิวเขาแดง (Khao Daeng) และเรือชมป่าชายเลนคลองเขาแดง (ประมาณ 400 บาทต่อลำ ชมลิงและนกน้ำ) การเดินทาง: เหมารถจากหัวหินไป-กลับประมาณ 1,500–2,000 บาท หรือเข้าร่วมทัวร์ครึ่งวันของท้องถิ่น ไม่มีรถสาธารณะที่ไปถึงโดยตรง ข้อควรรู้: เส้นทางขึ้นเขาชันและลื่น ควรใส่รองเท้าผ้าใบและพกน้ำไปให้เพียงพอ ในถ้ำมีลิงจำนวนมาก ห้ามให้อาหาร ช่วงฤดูฝนเรือหางยาวอาจหยุดให้บริการ
เวลาเปิดทำการ
06:00–18:00 น. (ถ้ำแนะนำให้มาถึงช่วง 10:00–11:00 น. เพื่อชมลำแสง)