พิพิธภัณฑ์บ้านดำ
บ้านและสตูดิโอของถวัลย์ ดัชนี ศิลปินแห่งชาติของไทย มีอาคารสีดำกว่า 40 หลังจัดแสดงกระดูกสัตว์ หนังสัตว์ และหนังงู เป็นศิลปะ “สีดำ” ที่พูดถึงความตายและความปรารถนา
พิพิธภัณฑ์บ้านดำตั้งอยู่ที่บ้านนางแล ห่างจากตัวเมืองเชียงรายไปทางเหนือประมาณ 12 กิโลเมตร เป็นทั้งที่อยู่อาศัย สตูดิโอ และพิพิธภัณฑ์ส่วนตัวของถวัลย์ ดัชนี (Thawan Duchanee, 1939–2014) ที่สร้างขึ้นตลอดกว่า 30 ปี บนที่ดินราว 100 ไร่ ในบริเวณมีอาคารกว่า 40 หลัง สร้างด้วยไม้สักดำและอิฐดำ ได้แก่ ศาลาล้านนา อาคารทรงกลมสีขาวคล้ายไข่ บ้านทรงเรือ บ้านกระดูกวาฬ และกระท่อมรูปทรงแปลกตาอื่น ๆ ทุกหลังเป็นโทนสีดำ ตัดกับวัดขาวของอาจารย์เฉลิมชัยอย่างชัดเจนราวขาวกับดำ ศิลปะของถวัลย์เกี่ยวข้องกับความตาย ความปรารถนา ความรุนแรง และความไม่เที่ยงตามหลักพุทธศาสนา ภายในจึงจัดแสดงเขาควาย หนังจระเข้ หนังงูเหลือม กระดูกวาฬ หัวสัตว์ที่สตัฟฟ์ไว้ และผ้าปูโต๊ะยาวที่ทำจากหนังงู พร้อมภาพเขียนขนาดใหญ่ที่มีลายเส้นดุดัน บรรยากาศจึงมืดหม่นและน่าตะลึง บางคนเรียกที่นี่ว่า “วัดดำ” แต่ที่จริงไม่ใช่วัด อาคารหลักที่ใหญ่ที่สุดสามารถเข้าชมโต๊ะยาวและงานแกะสลักด้านในได้ ส่วนอาคารอื่นส่วนใหญ่ชมได้เพียงจากทางเข้า ค่าเข้าชมชาวต่างชาติ 80 บาท ใช้เวลาเดินชมประมาณ 1–1.5 ชั่วโมง ทางออกมีร้านกาแฟและร้านของที่ระลึก คำแนะนำ: ควรเที่ยวเป็นป้ายสุดท้ายของทริปหนึ่งวัน “ขาว-น้ำเงิน-ดำ” (จากวัดน้ำเงินประมาณ 15 นาที) หรือเที่ยวต่อเนื่องกับวัดกวนอิมใหญ่ (วัดห้วยปลากั้ง) ใกล้ ๆ เวลา 9 โมงเช้าที่เปิดประตูมักมีคนน้อย การเดินทาง: จากตัวเมืองเชียงรายนั่งแกร็บประมาณ 20 นาที (ราว 200–250 บาท) หรือขึ้นรถประจำทางท้องถิ่นที่สถานีขนส่งหลักมุ่งหน้าแม่สรวย แล้วลงที่บ้านนางแลและเดินต่ออีก 10 นาที ข้อควรระวัง: การจัดแสดงสัตว์สตัฟฟ์และกระดูกอาจทำให้เด็กหรือนักท่องเที่ยวบางคนรู้สึกไม่สบายใจ อาคารบางหลังห้ามเข้า สนามหญ้าในบริเวณมียุงมาก เวลา 12:00–13:00 น. อาคารบางหลังปิด
เวลาเปิดทำการ
09:00–17:00 น.
ที่เที่ยวใกล้เคียง
- วัดห้วยปลากั้ง
- วัดร่องเสือเต้น
- วัดพระธาตุดอยจอมทอง
- วัดพระสิงห์ เชียงราย
- พิพิธภัณฑ์ชาวเขา
- วัดพระแก้ว เชียงราย
- ถนนคนเดินเชียงราย (ถนนธนาลัย)
- หอนาฬิกาเชียงราย