Bogra
ศูนย์กลางของภาคเหนือบังกลาเทศ มีซากเมืองโบราณมหาสถานครห์ทางเหนือของตัวเมือง และไปกลับวันเดียวไปยังแหล่งมรดกโลกวัดพุทธปาหาร์ปูร์ได้
โบกรา (Bogura) ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของบังกลาเทศในเขตราชชาฮี อยู่บนฝั่งแม่น้ำการาโตยา เป็นศูนย์กลางการคมนาคมและการค้าของภาคเหนือ และยังเป็นฐานที่พักที่ดีที่สุดสำหรับการเที่ยวชมโบราณสถานยุคแรกของบังกลาเทศ เมืองมหาสถานครห์ซึ่งอยู่ทางเหนือประมาณ 13 กิโลเมตรเป็นเมืองโบราณที่เก่าแก่ที่สุดที่รู้จักในบังกลาเทศ เป็นเมืองหลวงของปุณฑรวรรธนะในอดีต มีอายุนับจากศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาลและดำรงอยู่ต่อเนื่องกว่าพันปี รอบ ๆ เมืองมีวัดพุทธและฐานโบราณ เช่น โกกูลเมธ วาสุพิหาร และพิหารธัป รวมถึงสุสานของสุลต่านบัลคีที่เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ของอิสลาม ส่วนห่างไปทางตะวันตกเฉียงเหนือประมาณ 70 กิโลเมตร คือโบราณสถานวัดพุทธปาหาร์ปูร์ (วิหารโสมปุระ) ซึ่งเป็นแหล่งมรดกโลกและเป็นวัดพุทธที่ใหญ่ที่สุดในเอเชียใต้ นักท่องเที่ยวมักเที่ยวไปพร้อมกับฮาลุดพิหารและวิหารจคัดดัล ในตัวเมืองมีพิพิธภัณฑ์วังนวับ (มูฮัมหมัด อาลี ปาลาซ) ทางใต้ที่เชอร์ปูร์มีมัสยิดเคโรอาสมัยต้นราชวงศ์โมกุล และเมืองศักดิ์สิทธิ์ของฮินดูที่ภาวานิปูร์
ภูมิอากาศเป็นแบบมรสุมเขตร้อน ฤดูที่ดีที่สุดสำหรับการเที่ยวชมโบราณสถานคือเดือนพ.ย.–ก.พ. ที่อากาศเย็นและแห้ง ส่วนเดือนมี.ค.–พ.ค. ร้อนจัด และเดือนมิ.ย.–ก.ย. เป็นฤดูฝน ทำให้โบราณสถานเป็นโคลน การเดินทางจากธากาไปโบกราโดยถนนข้ามสะพานจามูนาใช้เวลาประมาณ 4-5 ชั่วโมง มีรถไฟและเที่ยวบินภายในประเทศไปยังสนามบินใกล้โบกรา (ขึ้นอยู่กับตารางบิน) ระบบขนส่งในท้องถิ่นส่วนใหญ่เป็นสามล้อไฟฟ้า (CNG/easy bike) และการเหมารถ โดยการเที่ยวมหาสถานครห์ทั้งวันสามารถเหมาสามล้อครึ่งวันได้ แนะนำให้พัก 2 วัน โดยวันแรกเที่ยวรอบมหาสถานครห์ และวันที่สองไปปาหาร์ปูร์ ของขึ้นชื่อของโบกราคือโยเกิร์ตหวานมิษฏี โดอี และขนมงาของมหาสถานครห์ที่เรียกว่าคอตโคติ หมายเหตุ: บังกลาเทศส่วนใหญ่เป็นมุสลิม การเข้าชมมัสยิดและสุสานต้องสวมเสื้อแขนยาวและกางเกงขายาว และต้องถอดรองเท้า โบราณสถานและพิพิธภัณฑ์มักปิดวันอาทิตย์และเปิดบ่ายวันจันทร์ ส่วนช่วงเทศกาลรอมฎอนและวันหยุดเวลาอาจเปลี่ยนไป
สถานที่เด่น
- Mahasthangarh – แหล่งโบราณคดีเมืองที่เก่าแก่ที่สุดของบังกลาเทศ เคยเป็นเมืองหลวงปุณฑรวรรธนะ มีกำแพงอิฐล้อมเนินป้อมที่ใช้ต่อเนื่องกว่าพันปี
- Gokul Medh – เนินสูงที่สร้างจากอิฐเรียงซ้อนกันเป็น 172 ช่องคล้ายขั้นบันได ชาวบ้านเล่าขานว่าเป็นห้องหอของเบหูลาและลัคคินดาร์
- Somapura Mahavihara (Paharpur) – มรดกโลกทางวัฒนธรรม สร้างโดยราชวงศ์ปาละในศตวรรษที่ 8 เป็นซากวัดพุทธที่ใหญ่ที่สุดทางใต้ของเทือกเขาหิมาลัย
- Mahasthan Archaeological Museum – พิพิธภัณฑ์โบราณคดีที่อยู่ติดกับทางด้านเหนือของเมืองโบราณ จัดแสดงดินเผา รูปแกะสลักหิน เหรียญ และจารึกที่ขุดพบจากมหาสถาน
- Govinda Bhita – ซากวัดฮินดูริมโค้งแม่น้ำการาโตยาที่อยู่นอกประตูเหนือของเมืองโบราณ อยู่ตรงข้ามพิพิธภัณฑ์คนละฝั่งถนน
- Mazar of Shah Sultan Balkhi Mahisawar – สุสานของนักบุญซูฟีบนเนินดินทางมุมตะวันออกเฉียงใต้ของเมืองโบราณมหาสถาน เป็นหนึ่งในสถานแสวงบุญที่คนมาสักการะมากที่สุดของบังกลาเทศตอนเหนือ
- Vasu Vihara – ซากวัดพุทธสองแห่งและเทวาลัยหนึ่งแห่งในชนบททางตะวันตกของมหาสถาน อาจเป็นที่ตั้งของสังฆารามปุณฑรวรรธนะที่ซวนจั้งบันทึกไว้
- Bihar Dhap – เนินดินในหมู่บ้านพิหารทางเหนือของมหาสถาน เป็นซากวัดพุทธสมัยปาละ เป็นแหล่งโบราณคดีเล็ก ๆ ที่ไม่ค่อยมีคนรู้จัก
- Mohammed Ali Palace Museum – คฤหาสน์สมัยอาณานิคมของตระกูลนาวับในใจกลางเมืองโบกรา ปัจจุบันเป็นพิพิธภัณฑ์และสวนสาธารณะ จัดแสดงเฟอร์นิเจอร์เก่าและหุ่นขี้ผึ้ง
- Kherua Mosque – มัสยิดอิฐสามโดมที่สร้างเมื่อปี 1582 เป็นหนึ่งในมัสยิดสมัยโมกุลที่เก่าแก่ที่สุดที่ยังหลงเหลือในเบงกอล
- Bhabanipur Shaktipith – หนึ่งในศักติปีฐ 51 แห่งของศาสนาฮินดู เป็นวัดเทวีบาบานีในชนบทเชอร์ปูร์ และเป็นสถานแสวงบุญสำคัญของชาวฮินดูในบังกลาเทศ
- Jogir Bhaban – ซากสำนักฤๅษีนาถของโยคีในชนบทอำเภอคาฮาลู มีเทวาลัยขนาดเล็กโบราณหลายองค์ที่ประดับด้วยดินเผา
- Halud Vihara – เนินวัดพุทธสมัยศตวรรษที่ 8-9 อยู่ทางใต้ของปาฮาร์ปูร์ราว 11 กิโลเมตร สามารถเที่ยวร่วมกับมหาวิหารโสมปุระในวันเดียวกันได้
- Jagaddala Mahavihara – ซากมหาวิหารพุทธในยุคปลายราชวงศ์ปาละ เคยเป็นศูนย์กลางการแปลคัมภีร์พุทธเป็นภาษาทิเบต
ร้านอาหาร
- อัคบอเรีย แกรนด์ โฮเทล – ร้านเก่าแก่ร้อยปี เปลี่ยนชื่อมาตั้งแต่ปี 1911 ได้รับการขนานนามว่า "ความภาคภูมิใจของโบกรา" มีอาหารเช้าเบงกอลราคาไม่แพง เ…
- เอเชีย สวีตส์ – แบรนด์อันดับหนึ่งของตลาดโยเกิร์ตโบกรา ร้านขนมเก่าแก่ข้างวงเวียนซาทมาทา มักขายหมดก่อนเที่ยงทุกวัน
- ชยาโมลี โฮเทล แอนด์ เรสเตอรองต์ – ร้านอาหารเก่าแก่ข้างมัสยิดกลางโบกรา มีชื่อเสียงด้านอาหารปลาและแกงเนื้อแกะ ราคาสบายกระเป๋า