พุทธคยา
สถานที่ตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า มหาโพธิวิหารและต้นโพธิ์เป็นศูนย์กลางการแสวงบุญของชาวพุทธทั่วโลก โดยรอบมีวัดของหลายประเทศและสถานที่สำคัญ เช่น เนินทุงเกศวรี
พุทธคยาตั้งอยู่ในเขตคยา รัฐพิหารทางตะวันออกของอินเดีย บนฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเนรัญชรา เป็นสถานที่ที่พระศากยมุนีทรงตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าใต้ต้นโพธิ์ และร่วมเป็นหนึ่งในสี่สังเวชนียสถานพร้อมกับลุมพินี สารนาถ และกุศินารา แกนกลางคือมหาโพธิวิหารซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกในปี 2002 ภายในมีต้นโพธิ์และวัชรอาสน์ นอกวิหารภายในรัศมีสองถึงสามกิโลเมตรมีวัดของประเทศไทย ญี่ปุ่น ภูฏาน ทิเบต เวียดนาม และอีกกว่าสิบประเทศและนิกาย รวมถึงพระพุทธรูปขนาดใหญ่สูง 25 เมตร สามารถเดินหรือนั่งสามล้อไฟฟ้าชมได้ภายในหนึ่งวัน นอกเมืองมีเนินทุงเกศวรีที่พระพุทธเจ้าทรงบำเพ็ญทุกรกิริยา สถูปสุชาดา และพระเจ้าปราบท่าง ในเมืองคยามีวิหารพระวิษณุบาทและไกลออกไปมีถ้ำบาราบาร์จากสมัยราชวงศ์เมารยะ
สภาพอากาศ: ตุลาคม–มีนาคมเป็นฤดูแสวงบุญ ธันวาคม–มกราคมมีงานพิธีทิเบตที่ทำให้เมืองเต็มไปด้วยพระสงฆ์ ที่พักต้องจองล่วงหน้า เมษายน–มิถุนายนร้อนถึง 45°C ส่วนกรกฎาคม–กันยายนเป็นฤดูฝน
การเดินทาง: ท่าอากาศยานคยาอยู่ห่างจากตัวเมืองประมาณ 10 กิโลเมตร มีเที่ยวบินไปเดลี โกลกาตา และบางเมืองในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สถานีรถไฟคยาอยู่ห่างประมาณ 15 กิโลเมตร สามารถนั่งสามล้อไฟฟ้าหรือแท็กซี่ได้ แนะนำให้พัก 2 วัน วันแรกไหว้มหาโพธิวิหารและเยี่ยมชมวัดของแต่ละประเทศ วันที่สองเช่ารถไปเนินทุงเกศวรี สถูปสุชาดา และถ้ำบาราบาร์ ราชคฤห์และนาลันทาอยู่ในจุดหมายราชคฤห์–นาลันทาที่อยู่ใกล้กันและสามารถจัดทริปแยกได้ ข้อควรทราบ: การเข้าวัดต้องถอดรองเท้าและสวมเสื้อผ้าที่คลุมไหล่และเข่า ภายในมหาโพธิวิหารต้องฝากโทรศัพท์มือถือ ตามทางมีขอทานและพ่อค้าแม่ค้าจำนวนมาก จึงควรตกลงราคารถก่อนเช่า
สถานที่เด่น
- วัดมหาโพธิ – วัดหลักของสถานที่ตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก เจดีย์อิฐสูง 52 เมตรที่เรียกว่าวัชระเจดีย์ เป็นจุดแสวงบุญที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุ…
- ต้นพระศรีมหาโพธิ์และวัชรอาสน์ – ต้นโพธิ์ศักดิ์สิทธิ์ทางทิศตะวันตกของเจดีย์หลัก ว่ากันว่าเป็นลูกหลานของต้นโพธิ์ที่พระพุทธเจ้าตรัสรู้ใต้ร่ม และวัชรอาสน์ใต้ต้นคือที่ที่พระองค…
- พระพุทธรูปองค์ใหญ่ – พระพุทธรูปนั่งสมาธิสูง 25 เมตร สร้างในปี 1989 โดยวัดไดโจเคียวจากญี่ปุ่น และองค์ทะไลลามะที่ 14 ทรงเป็นประธานในพิธีเบิกเนตร เป็นสัญลักษณ์ที่เ…
- วัดไทยพุทธคยา – วัดไทยสร้างในปี 1956 ด้วยเงินทุนจากราชวงศ์ไทย หลังคาปราสาทยอดทองแบบไทย พระพุทธรูปสีทองและลานวัดเป็นวัดต่างชาติที่ถ่ายภาพสวยที่สุดในพุทธคยา
- วัดญี่ปุ่นอินโดซันนิปปงจิ – วัดญี่ปุ่นที่สร้างในปี 1973 อาคารไม้แบบญี่ปุ่นและสวนหินเรียบง่าย ตั้งอยู่ติดกับพระพุทธรูปขนาดใหญ่
- วัดภูฏาน – วัดที่สร้างโดยราชวงศ์ภูฏาน มีภาพปั้นนูนสีสันสดใสขนาดใหญ่ภายในวัดเล่าชีวิตพระพุทธเจ้า ถือเป็นวัดที่งดงามที่สุดในบรรดาวัดต่างชาติ
- วัดทิเบต – วัดทิเบตสไตล์ทิเบตทางเหนือของมหาโพธิวิหาร มีกงล้อมนตร์ขนาดใหญ่และจิตรกรรมฝาผนังที่เป็นศูนย์รวมของพุทธศาสนิกชนสายทิเบต
- วัดเทอร์การ์ – วัดทิเบตขนาดใหญ่ที่ก่อตั้งโดยมิงยูร์ รินโปเช สายกัญจุยปะ มีมณฑปหลังคาทองอันงดงาม และจัดกิจกรรมฝึกสมาธิสำหรับผู้เรียนชาวต่างชาติ
- พิพิธภัณฑ์โบราณคดีพุทธคยา – พิพิธภัณฑ์ขนาดเล็กที่สำนักโบราณคดีอินเดียดูแล เก็บรักษาราวลูกกรงหินและงานพุทธศิลป์ที่มาจากมหาโพธิวิหารเดิม
- สถูปนางสุชาดา – ซากเจดีย์อิฐที่ระลึกถึงหญิงเลี้ยงแพะสุชาดาผู้ถวายข้าวมธุปายาส ตั้งอยู่ฝั่งตรงข้ามแม่น้ำนีรัญชรา มองเห็นทิวทัศน์ท้องทุ่ง
- ภูเขาดงคสิริ – ถ้ำที่พระพุทธเจ้าทรงบำเพ็ญทุกรกิริยาหกปีก่อนตรัสรู้ ในถ้ำมีพระพุทธรูปผอมแห้งชื่อดัง บนยอดเขามองเห็นที่ราบโดยรอบ
- วัดวิษณุบาท – วัดฮินดูริมแม่น้ำพัลกูในเมืองคยา ประดิษฐานรอยพระบาทของพระวิษณุบนแท่นหิน เป็นสถานที่ที่ชาวฮินดูมาทำพิธีบูชาบรรพบุรุษ
- ถ้ำบาราบาร์ – ถ้ำที่สกัดขึ้นในสมัยพระเจ้าอโศก เป็นถ้ำหินที่เก่าแก่ที่สุดในอินเดีย ผนังด้านในหินแกรนิตถูกขัดจนเงางาม และซุ้มประตูถ้ำโลมัส ฤษี มีการแกะสลัก…
ร้านอาหาร
- ร้านโมฮัมหมัด – ร้านเก่าแก่ของผู้แสวงบุญข้างลานกาลจักร มีพระภิกษุและภิกษุณีมาประจำ เกี๊ยว บะหมี่ทิเบต และแกงเนื้อแกะได้รับคำชม
- คาเฟ่ทิเบต โอม – ร้านมังสวิรัติทิเบตขนาดเล็กที่เปิดในพุทธคยาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1986 บะหมี่ทิเบต โมโม่นึ่ง และชุดอาหารเช้าทิเบตได้รับคำชม
- ฟูจิยา กรีน – ร้านอาหารเอเชียรวมข้างลานกาลจักร มีที่นั่งกลางแจ้งหันหน้าเข้าเขตวัด แพนเค้กน้ำผึ้ง บะหมี่ทิเบต และหมี่ผัดได้รับความนิยม
เส้นทางท่องเที่ยว
- เส้นทางรอยพระพุทธเจ้า 8 วัน – จากพุทธคยาผ่านราชคฤห์ นาลันทา และไวศาลี ถึงกุสินารา แล้วจบที่สารนาถ
- เส้นทางพุทธประวัติ อินเดียและเนปาล 11 วัน – สารนาถ พุทธคยา ราชคฤห์ กุสินารา ลุมพินี ถึงสาวัตถี เส้นทางแสวงบุญรอบเดียว