พิษณุปุระ

เมืองวัดดินเผาแห่งราชวงศ์มัลละ วัดอิฐมีภาพนูนเรื่องเล่ามหากาพย์เต็มผนัง ขึ้นชื่อด้านผ้าซารีบาลูจารีและม้าดินเผา

พิษณุปุระตั้งอยู่ในเขตบันกูรา รัฐเบงกอลตะวันตก ห่างจากโกลกาตาราว 150 กม. และเคยเป็นราชธานีของราชวงศ์มัลละในศตวรรษที่ 17-18 กษัตริย์มัลละนับถือนิกายไวษณพ และเนื่องจากพื้นที่ขาดแคลนหิน จึงสร้างวัดหลายสิบแห่งด้วยอิฐและหินลูกรัง ผนังวัดประดับด้วยภาพนูนดินเผา มีเนื้อหาจากรามายณะ มหาภารตะ และตำนานพระกฤษณะ ถือเป็นผลงานสูงสุดของสถาปัตยกรรมดินเผาในเบงกอล และอยู่ในรายชื่อเบื้องต้นมรดกโลกขององค์การยูเนสโก อากาศร้อน เดือนเมษายน–มิถุนายนอุณหภูมิอาจเกิน 40 องศาเซลเซียส และช่วงมิถุนายน–กันยายนเป็นฤดูฝน ช่วงที่ดีที่สุดคือตุลาคมถึงมีนาคมของปีถัดไป ปลายเดือนธันวาคมมีเทศกาลพิษณุปุระ จัดแสดงงานฝีมือและดนตรีคลาสสิก และที่นี่ยังเป็นแหล่งกำเนิดของสายดนตรีพิษณุปุระอีกด้วย วัดส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่ทางทิศใต้ ได้แก่ วัดรัสมัญจะ จอร์บังลา ศยามไรย์ ลัลจี และราธาศยาม ห่างกันเพียงไม่กี่ร้อยเมตร ดูแลโดยสำนักสำรวจโบราณคดีอินเดีย และซื้อตั๋วใบเดียวเข้าชมได้ทั้งหมด ทางทิศเหนือมีวัดมทันโมหันและวัดมัลเลศวรที่ยังมีผู้ศรัทธาเข้าสักการะไม่ขาดสาย ทางทิศใต้ยังมีปืนใหญ่ดาลมาดัลและกลุ่มวัดจอร์ นักท่องเที่ยวมักเหมารถสามล้อไฟฟ้า (โตโต้) เพื่อเที่ยวเป็นวงรอบ ใช้เวลาประมาณครึ่งวัน งานฝีมือเป็นอีกจุดเด่นสำคัญ ผ้าซารีไหมบาลูจารีมีชื่อเสียงจากการทอลวดลายมหากาพย์ และในเมืองมีโรงทอผ้าให้เข้าชม ส่วนห่างออกไปราว 20 กม. ที่ปันจ์มุระคือแหล่งผลิตม้าดินเผาทรงคอยาวแบบบันกูรา การเดินทางต่อไปยังกามาร์ปุกูร์ เนินซูซูเนีย และอ่างเก็บน้ำมุกุฏมณีปุระได้ จากสถานีฮาวราห์ในโกลกาตา นั่งรถไฟประมาณ 3.5–4 ชั่วโมงไปยังสถานีพิษณุปุระ แนะนำให้พัก 1-2 วัน ภายในวัดต้องถอดรองเท้า และช่วงฤดูร้อนพื้นร้อนจัด จึงควรเที่ยวช่วงเช้าตรู่หรือเย็น

สถานที่เด่น

• ราสมัญจะ – ฐานอิฐทรงพีระมิดขั้นบันไดที่กษัตริย์มัลละสร้างราวปี 1600 มีซุ้มโค้ง 108 ช่องล้อมรอบเป็นชั้น ๆ เป็นอาคารที่เก่าแก่และโดดเด่นที่สุดของพิษณุปุ…
• วัดโชรพังลา – วัดคู่หลังคาโค้งทรงกระท่อมที่สร้างในปี 1655 ผนังภายนอกเต็มไปด้วยแผ่นดินเผาสลักเรื่องรามายณะและมหาภารตะ เป็นสัญลักษณ์ของพิษณุปุระ
• วัดศยามราย – วัดอิฐห้ายอดที่สร้างในปี 1643 ผนังภายนอกเต็มไปด้วยแผ่นดินเผาสลัก ภาพนูนวงกลมของการเต้นรำราสของพระกฤษณะกับโคปีเป็นสิ่งที่มีชื่อเสียงที่สุด
• วัดมทันโมหัน – วัดอิฐยอดเดียวที่สร้างในปี 1694 แผ่นดินเผายังอยู่ในสภาพดี และยังคงเป็นวัดพระกฤษณะที่มีการสักการะอยู่ทุกวัน
• ปืนใหญ่ดัลมาดัล – ปืนใหญ่เหล็กตีขึ้นรูปยาวเกือบ 4 เมตรจากศตวรรษที่ 18 ตามตำนานเคยขับไล่ทหารม้ามราฐาได้ และผ่านมาสามร้อยปีแทบไม่เป็นสนิม
• วัดลัลจี – วัดยอดเดี่ยวจากหินลาเตอไรต์สีแดง สร้างในปี 1658 ตั้งอยู่ในลานล้อมกำแพงกว้าง ลวดลายปูนปั้นเรียบงดงาม
• วัดราธาศยาม – วัดหินลาเตอไรต์สีแดงปี 1758 ทรงโดมได้รับอิทธิพลจากสถาปัตยกรรมอิสลาม ภายในลานยังมีครัว ระเบียง และเวทีการแสดงที่เหลือร่องรอย
• วัดมฤณมยี – วัดเทพีผู้พิทักษ์ของราชวงศ์มัลละ ตามประวัติสร้างในปี 997 เป็นจุดเริ่มต้นของเทศกาลทุรคาของบิษณุปุระ
• กลุ่มวัดจอร์มันดิร์ – กลุ่มวัดอิฐแดงขนาดเล็กทางตอนใต้ของเมือง ใกล้เคียงมีวัดราธาโคบินทะ ราธามาธับ และกาลาจันท์ เหมาะกับการเดินเที่ยวอย่างสงบ
• วัดมะดันโคปาล – วัดทรงห้ายอดจากหินลาเตอไรต์สีแดง สร้างในปี 1665 โดยพระมเหสี มีขนาดติดอันดับต้น ๆ ของบิษณุปุระ แต่นักท่องเที่ยวน้อยมาก
• วัดมัลเลศวร – วัดพระศิวะปี 1622 เป็นอาคารผสมหินทรายและอิฐที่พบไม่บ่อยในบิษณุปุระ ยังมีผู้ศรัทธาเข้ามาสักการะไม่ขาดสาย
• หมู่บ้านดินเผาปัญจมุรา – หมู่บ้านต้นกำเนิดม้าดินเผาบันกูรา ทุกบ้านปั้นและเผาม้าคอยาวและรูปเคารพอยู่ในลานบ้าน
• กามาร์ปุกุร์ – หมู่บ้านเกิดของนักบุญรามกฤษณะในศตวรรษที่ 19 คณะรามกฤษณะสร้างวัดและอนุรักษ์กระท่อมดินที่เป็นบ้านวัยเด็กของท่านไว้
• เนินเขาสุสุนิยา – เนินเขาโดดเดี่ยวกลางที่ราบบันกูรา มีจารึกหินสมัยคุปตะศตวรรษที่ 4 และน้ำพุธรรมชาติ
• มุกุตมณีปุระ – เขื่อนดินขนาดใหญ่บนแม่น้ำคังสาวตี ทิวทัศน์ทะเลสาบล้อมด้วยเนินเขาและพระอาทิตย์ตกเป็นจุดพักผ่อนยอดนิยมของบันกูรา
• ชัยรามบาตี – บ้านเกิดของแม่ศารดา เทวี ภรรยาของรามกฤษณะ วัดแม่และกระท่อมที่ท่านใช้ชีวิตช่วงปลายเป็นสถานที่แสวงบุญของศิษย์รามกฤษณะ

ร้านอาหาร

• ร้านอามิ บังกาลี – ร้านอาหารเบงกาลีที่รีวิวดีที่สุดในเมืองเล็ก มีกุ้งนึ่งในใบบอน กุ้งอบมะพร้าว และไก่แกงเป็นเมนูเด่น
• ร้านอาหารโมนาลิซา – ร้านอาหารเบงกาลีเก่าแก่ใกล้สถานีขนส่ง มีทาลีและแกงเนื้อแกะราคาถูก ช่วงมื้อกลางวันคนเยอะที่สุด

เส้นทางท่องเที่ยว

• วัดดินเผาเบงกอลและเมืองหลวงนาวับ 10 วัน – จากโกลกาตา ผ่านพิษณุปุระ ศานตินิเกตัน มูร์ชิดาบาด และเการ์ ร้อยเรียงมรดกวัฒนธรรมของเบงกอล